İşçinin İş Sağlığı ve Güvenliği Hakları

İş Sağlığı ve Güvenliği Hakkının Yasal Dayanağı

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, işçilerin güvenli bir ortamda çalışma hakkını güvence altına almakta ve işverenlere kapsamlı yükümlülükler yüklemektedir.

İşverenin Temel Yükümlülükleri

• Risk değerlendirmesi yapmak ve sonuçlarını belgelemek
• Kişisel koruyucu donanım sağlamak ve kullandırmak
• İş sağlığı ve güvenliği eğitimi vermek
• İşyeri hekimi ile iş güvenliği uzmanı görevlendirmek (işyeri büyüklüğüne göre)
• Acil durum planları hazırlamak
• İş kazası ve meslek hastalıklarını kayıt altına alarak raporlamak

Tehlikeli Ortamda Çalışmayı Reddetme Hakkı

6331 sayılı Kanun'un 13. maddesi uyarınca işçi; hayatı, vücut bütünlüğü veya sağlığını yakın ve ciddi biçimde tehdit eden bir tehlike olduğu durumda çalışmaktan kaçınabilir. Tehlikenin giderilmesi için işverene başvurarak tehlikenin ortadan kaldırılmasını talep etme hakkına sahiptir.

Dikkat Edilmesi Gereken Önemli Husus

Bu hakkın kullanılabilmesi için tehlikenin ciddi, yakın ve önlenemez nitelikte olması; ayrıca öngörülen usule uygun davranılmış olması gerekmektedir. Keyfi biçimde veya salt bahane olarak ileri sürülen gerekçelerle bu hakka dayanılamaz.

İşçinin Hakları

• İş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili bilgi ve eğitim talep etme hakkı
• Risk değerlendirmesi sonuçlarına ulaşma hakkı
• İSG kuruluna katılma ve görüş bildirme hakkı (50 ve üzeri işçi çalıştırılan işyerlerinde)
• İhlalleri yetkili mercilere bildirme hakkı

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'na Şikâyet

İşverenin İSG yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'na şikâyet başvurusunda bulunulabilir. Bakanlık, denetim yaparak idari para cezası uygulamaya yetkilidir.

Meslek Hastalığı

İşin niteliğinden kaynaklanan, tekrarlı ve uzun süreli mesleki maruziyet sonucunda gelişen hastalıklar meslek hastalığı sayılır. Bu hastaların iş kazasına benzer SGK haklarından yararlanma hakkı bulunmaktadır.